«Արա Գեղեցիկ և Շամիրամ» վիպերգը հայկական դիցաբանության նշանավոր հատվածներից է, որը պատմում է հայոց արքա Արա Գեղեցիկի և Ասորեստանի թագուհի Շամիրամի միջև ծագած ողբերգական սիրո պատմությունը: Շամիրամը, լսելով Արա Գեղեցիկի գեղեցկության մասին, ձգտում է նրան տեսնել և իր կողքին ունենալ: Նա առաջարկում է Արային սիրո և իշխանության անսահման արտոնություններ, սակայն Արան մերժում է, պահպանելով իր հավատարմությունը հայրենիքին և ժողովրդին:
Շամիրամը, վշտացած և զայրացած, պատերազմ է սկսում Արայի դեմ՝ փորձելով բռնի ուժով տիրանալ նրան: Պատերազմի ընթացքում Արան մահանում է, ինչը դառնում է մեծ ողբերգություն ինչպես հայ ժողովրդի, այնպես էլ Շամիրամի համար: Շամիրամը, չհաշտվելով սիրելիի կորստի հետ, փորձում է նրան վերակենդանացնել՝ դիմելով դիցաբանական հնարքներին, սակայն ձախողվում է: Այս վիպերգը հայոց դիցաբանության մեջ խորհրդանշում է սիրո, զոհաբերության և հայրենիքի նկատմամբ հավատարմության կարևորությունը:





