Արգիշտի 1-ի օրոք (Ք.ա. 786-764թթ.) Վանի տերությունը հասավ աննախադեպ հաջողությունների: Նրա թագավորությունն ընդգրկում էր Ուրմիա լճի հարավային ափերից մինչև Ջաղախք գավառի ընկած տարածքները: Սևանա լճի ավազանից և Կուր գետից մինչև Մելիտեա և Թաբալ երկրերըԼ Մասիուս և Կորդվաց լեռներից մինչ Չորոխ ավազանը: Արգիշտի 1-ինը եղել է շատ հզոր թագավոր և անգամ նրա անունը լսելուց մարդիկ պատկերացրել են ահարկու ծանր հողմ: Արգիշտի 1-ը հիմնեց նոր բնակավայարը, որը հետագայում դարձավ Երևանի հիմքը (Ք.ա. 782թ.): Դրանից 6 տարի անց Արարատյան դաշտում արքան հիմենց նոր քաղաք-ամրոց ՝ Արգւշտիխինիլին: Այն հին մայրաքաղաք Արմավիրի հարևանությամբ էր: Դրանք դարձան Արգիշտի 1-ի տերության հյուսիսաին գլխավոր հենաետերը: Շատ ավելի մեծ է եղել նրա քաղաքական ազդեցության ոլորտ, ինչի մաին պատկեացնել լինում է հնագիտական պեղումների շնորհիվ: Հյուսիսային Կովկասում հայտնաբերվել է Արգիշտի1-ի անվամբ սեպագիր արձանագրությամբ սաղավարտ, որը պահվում է Բեռլինի Առաջավորասիական թագավորում: Նույնպիսի սաղավարտներ են հայտնաբերվել նաև Աբխազիայում, Օսիայում և Թռեղքում:
Արգիշտի 1-ին հաջորդեց Սարդուրի 2-ը (Ք.ա. 764-735թթ.): Նրա գահակալության շրջանում Վանի տերությունը ունեցել է մեծ առաջընթացներ: Տերության Հյուսիսարևելյան սահմանը հասնում էր Կուր գետին. Հյուսիսիում Սև ծովին ներառյան Կուլխա երկիրը: Առաջին անգամ Արցախը Ուրտեխի անվամբ հիշատակվում է Սարդուրի 2-ի կողմից: Արւելքում տերությունը հասնում էր Կասպից ծով իսկ արևմուտքում ոքր Ասիա: Նա ստեղծեց մի մեծ և հզզոր տերություն 4 ծովերի միջև:
Լևոն Ենգիբարյան 